Delen

Wat is stereotypering?

We hebben ze allemaal. Bewuste en onbewuste vooroordelen over vrouwen en mannen. Of ze nou zwart of wit, jong of oud, homo- of heteroseksueel zijn. Dit leidt tot stereotypering en dat is een probleem.

Wat is een stereotype?

Stereotypen zijn breed gedragen aannames over het gedrag, de eigenschappen en de rollen van mensen. Volgens deze aannames zijn typische kwaliteiten van vrouwen bijvoorbeeld: ‘lief’, ‘zorgzaam’ en ‘warm’; typische kwaliteiten voor mannen zijn: ‘ambitieus’, ‘assertief’ en ‘zelfstandig’. Mannen zouden daarom meer geschikt zijn om leiding te geven en vrouwen zouden beter voor de kinderen kunnen zorgen; een rolverdeling die nog steeds dominant is in Nederland.

Maar vrouwen kunnen toch ook beter zorgen?

Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat langdurige blootstelling aan stereotypen ertoe leidt dat deze aannames diep geworteld raken in onze hersenen als associaties en concepten. En hierdoor ervaren wij deze genderstereotypen niet alleen als een omschrijving van hoe vrouwen en mannen werkelijk zijn, maar ook hoe vrouwen en mannen zich dienen te gedragen. Het is een onbewust en onbedoeld effect van het herhalen van stereotypen. Denkbeelden die ontstaan bij bepaalde beelden gaan aanvoelen als natuurlijk en worden vanzelfsprekend, waardoor het simplistische denkbeeld realiteit wordt. Bijvoorbeeld het stereotype dat moeders beter kunnen zorgen dan mannen, vindt zijn oorsprong in het feit dat vrouwen in onze maatschappij vaker voor de kinderen zorgen. Deze situatie voelt daarom aan als ‘natuurlijk’ en we koppelen ‘moeders’ vaker automatisch aan zorg dan ‘vader’. Maar dit betekent niet dat mannen minder goed kunnen zorgen dan vrouwen.

Waarom is het een probleem?

Een bekende quote van schrijver en feminist Chimamanda Adichie is: “Het probleem met stereotypes is niet dat ze niet waar zijn maar dat ze onvolledig zijn. Ze maken een verhaal tot het enige verhaal.” Het stereotype wordt de norm en dat leidt tot vooroordelen, een eenzijdig blik. Onze maatschappij verlangt van ons dat we ons gedragen volgens de stereotypen die bestaan over vrouwen en mannen. Doe je dat niet dan wordt je negatief beoordeeld. Onderzoek door hoogleraar Belle Derks toont bijvoorbeeld aan dat onderhandelen voor vrouwen een catch-22 is. Van mannen verwachten we daadkracht en dominantie terwijl we van vrouwen verwachten dat ze vriendelijk en zorgzaam zijn. “Het gevolg is dat we van mannen accepteren als ze hard onderhandelen. Als een vrouw hard onderhandelt wordt ze snel als onaardig gezien, waardoor haar in een onderhandeling minder wordt gegund,” aldus Derks. Het voortdurend herhalen van genderstereotypen houdt normatieve en te simplistische ideeën over genderrollen in stand en daarmee de sociale ongelijkheid in de samenleving.

Meer weten?

Hoe zit het eigenlijk met jouw vooroordelen? Weet jij het antwoord op het raadsel dat we voor onze campagne Beperkt Zicht ontwikkelden?

Gerelateerde artikelen

Bekijk meer
  • Kennis
  • Onderwijs
  • Media
  • ...

Beeldvorming

Bekijk meer