Tussen de 57 en 64% van de mensen met aanhoudende lichamelijke klachten (ALK) die hiervoor hulp zoeken bij de huisarts is vrouw. Toch krijgen vrouwen met lichamelijke klachten bij de huisarts minder vaak onderzoek en een ziekte diagnose.¹
Wat zijn aanhoudende lichamelijke klachten (ALK)?
Aanhoudende lichamelijke klachten (ALK) zijn lichamelijke klachten die enkele maanden of langer duren onafhankelijk van de oorzaak. ALK komen veel voor en hebben grote invloed op functioneren en kwaliteit van leven. De meest voorkomende ALK zijn hoofdpijn, rugpijn, moeheid of buikklachten.² Deze klachten leiden tot een aanzienlijke ziektelast en belemmeren het dagelijks maatschappelijk functioneren van mensen.
Patiënten met ALK ontwikkelen vaak mentale problemen zoals angst en depressie. De behandelmogelijkheden voor ALK zijn beperkt, omdat de oorzaken complex en multifactorieel zijn. De inrichting van zorgsystemen is eveneens niet vriendelijk voor dergelijke complexere problemen. Bovendien kunnen de oorzaken en beïnvloedende factoren verschillen bij patiënten met dezelfde klachten. Zowel een strikt biomedische als een strikt psychologische aanpak schieten meestal tekort.²
Waar voorheen werd gesproken over ‘somatisch onvoldoende verklaarde lichamelijke klachten’ (SOLK), gebruiken onderzoekers tegenwoordig de term ‘aanhoudende lichamelijke klachten’ (ALK).⁴ ALK is niet de nieuwe naam voor SOLK, want ALK is een breder begrip. De term ALK omvat zowel klachten in de context van een (adequaat behandelde) ziekte of klachten in de afwezigheid van een bekende ziekte. Bij alle ALK zijn zowel biomedische als psychosociale factoren relevant in het ontstaan, de instandhouding en het belemmeren van herstel van deze klachten.
Genderverschillen bij ALK
Vrouwen ervaren vaker lichamelijke klachten dan mannen en bezoeken hiervoor ook vaker de huisarts. Uit recent Nederlands onderzoek blijkt dat ongeveer 57 tot 64% van de mensen met aanhoudende lichamelijke klachten die hiervoor hulp zoeken bij de huisarts vrouw is.¹ Vrouwen krijgen minder vaak aanvullend onderzoek of een ziekte diagnose voor hun lichamelijke klachten dan mannen.³
Meer weten?
Bronnen:
Chaabouni et al. (2023) – The Journal of the American Board of Family Medicine
https://nalk.info/aanhoudende-
lichamelijke-klachten- definitie-onstaan-behandeling/ Ballering et al. (2021, 2023) – Journal of Psychosomatic Research, Scandinavian Journal of Primary Health Care
Meer informatie over ALK: nalk.info/van-solk-naar-alk
