Wat hebben jullie gedaan binnen jullie school om het taboe op menstruatie te doorbreken?

Elena: “Het initiatief kwam van een student. Zij gaf aan dat er behoefte was aan menstruatieproducten op de hogeschool. Ik vind het heel belangrijk dat menstruatie genormaliseerd wordt en dat dit niet meer in de taboesfeer blijft. Door menstruatieproducten zichtbaar te maken op de hogeschool, draag je hieraan bij.” 

Nada: “Toen onze directeur in ons team langs kwam, heb ik gevraagd of er werd nagedacht over het aanbieden van menstruatieproducten op toiletten. Mijn teamleider pakte dit goed op en wilde dit direct aanpakken. Ik ben zelf begonnen om doosjes tampons neer te leggen bij de toiletten met enquêtes erbij. Op de enquêtes stonden vragen of de studenten dit een goed idee vonden en er verder nog iets over kwijt wilden. Later kreeg onze Green Office ook producten van het Armoedefonds. Deze heb ik, samen met mijn collega’s, ook allemaal verspreid op de toiletten. Nu zijn er een aantal toiletblokken waar standaard menstruatieproducten te vinden zijn. 

In mijn lessen bespreek ik ook stellingen over het aanbieden van gratis menstruatieproducten op scholen. In principe is bijna elke student hier voorstander van. Dit blijkt ook uit de enquêtes.” 

“Juist op scholen is het zo belangrijk om menstruatieproducten aan te bieden! Het is bijvoorbeeld heel fijn wanneer je een toets hebt en je doorgelekt bent, dat er dan menstruatieproducten beschikbaar zijn.”

Hebben jullie het idee dat er impact is gemaakt? Zo ja, op welke manier? 

Elena: “Het feit dat er juist nu, in bezuinigingstijd, in elk gebouw een automaat komt met gratis menstruatieproducten, zegt heel veel. De impact is er dus zeker!”

Nada: “Ik merk dat het gesprek rondom menstruatie veel makkelijker gevoerd wordt. Ook door mannelijke studenten en collega’s wordt dit initiatief gesteund. Er is dus positieve verandering op de werkvloer. 

Over de uitkomst van mijn enquêtes heb ik een presentatie gegeven aan mijn team. Hier waren heel veel collega’s bij aanwezig, dus de interesse is er zeker. Veel collega’s hebben ook geld gedoneerd om de menstruatieproducten te bekostigen. Het initiatief wordt dus vanuit meerdere kanten gesteund.”

Wat voor reacties zijn er op gekomen?

Nada: “Er zijn super mooie reacties op de enquêtes gekomen die ik bij de producten had neergelegd. Heel leuk om te lezen hoe mensen hierover denken en wat dit voor hen betekent. Ook op het moment dat ik een rondje ging maken om de producten neer te leggen, waren de reacties heel positief. Mensen vertellen direct hun eigen ervaringen en verhalen. Dat is een bevestiging dat het onderwerp leeft. 

Als reactie op de enquêtes leggen studenten en collega’s zelf soms ook producten in de toiletten. Ook zijn collega’s op andere plekken in de HU vergelijkbare acties gestart. Sommige mensen gaven ook zichtbaar emotionele reacties. Dit gaat namelijk ook over gendergelijkheid en kansen in het onderwijs. Hoe je als persoon goed je dag kan doorkomen op het moment dat je menstrueert.”

Zijn er vormen van weerstand geweest waar jullie tegenaan liepen? 

Elena: “Er zijn mensen die het niet helemaal begrijpen. Ze zijn niet tegen gratis menstruatieproducten, maar begrijpen niet helemaal waarom. Argumenten zoals ‘menstruatieproducten zijn toch niet zo duur’, ‘je gaat toch voorbereid op pad’, hoor ik dan. De noodzaak wordt dan niet zo goed begrepen. Deze vorm van weerstand is niet erg, het biedt juist ruimte voor een gesprek om het onbegrip weg te nemen. Het is gezonde weerstand. Menstruatie is nog niet genormaliseerd, dus het is goed als het gesprek over dit onderwerp open wordt gevoerd.” 

Nada: “In het begin was er de angst dat er misbruik gemaakt zou worden van het gratis aanbieden van menstruatieproducten. De angst was er dat iedereen deze producten zomaar zou meenemen. Buiten dit om, is er weinig weerstand geweest. Over het algemeen vonden heel veel mensen het een goed idee.”

Wat moet er binnen jullie school nog veranderen? Wanneer zouden jullie zeggen: “Dit initiatief is écht geslaagd”?

“Het liefst zien we gratis menstruatieproducten in elk toiletblok.

Nada: Dat zou echt heel mooi zijn. Hoe meer verschillende toiletten met menstruatieproducten, hoe normaler het wordt dat menstruatieproducten gewoon bij de basisvoorzieningen horen. Logistiek gezien wordt het nu als een hele extra taak gezien met meer kosten. Daar valt nog veel te winnen, want het zou ook simpel moeten kunnen. Ik hoop dat er een weg wordt gevonden waarop dit gewoon makkelijk doorgevoerd kan worden. Hiervoor ben ik samen met een collega in gesprek met de directie, die ook zoekt naar een makkelijke, goedkope en duurzame oplossing. 

Ook gebruiken steeds meer mensen een menstruatiecup. Het zou daarom heel goed zijn als er toiletten worden gebouwd met een kraantje in het toilet.”

Elena: “Het zou mooi zijn als menstruatie genormaliseerd is. Dat menstruatieproducten standaard overal door de school verkrijgbaar zijn. Misschien dat er gesprekken gevoerd kunnen worden met leveranciers over de prijzen van de menstruatieproducten. Op dit moment is het nog erg afhankelijk van het financiële plaatje. De menstruatieproducten worden nu nog te erg als een uitzondering gezien. Misschien dat er ook landelijke gesprekken gevoerd moeten worden over de beschikbaarheid van menstruatieproducten op scholen.”

Hebben jullie tips voor andere scholen om menstruatie bespreekbaar te maken? 

Elena: “Wij zijn vol overtuigingskracht deze gesprekken gaan voeren. Ik kan het wel heel goed begrijpen als je niet breed gesteund wordt door collega’s of als je bijvoorbeeld de eerste bent die dit op tafel moet gooien, dat het dan ongemakkelijk kan aanvoelen.”

Nada: “Gewoon doen. Het kan soms ongemakkelijk aanvoelen om erover te beginnen, maar het is juist een heel leuk en eerlijk gesprek. Het is zo’n menselijk onderwerp en het zijn hele leuke en eerlijke gesprekken om te voeren met elkaar. Ook met mensen die niet menstrueren. Zij kunnen het ook heel interessant vinden. Ik vind het zelf niet erg als het soms ook ongemakkelijk is. Dat hoort erbij als je iets uit de taboesfeer wil halen. Praten over menstruatie ervaar ik als iets leuks en heel positiefs.”