Vrouwenrechten door de jaren heen

  • Niet op de kieslijst...

    Aletta Jacobs wil zich op de kieslijst plaatsen voor de verkiezingen van dit jaar. Volgens haar moet dit mogelijk zijn: er staat nergens in de Grondwet dat vrouwen niet verkozen mogen worden.

  • Grondwetswijziging

    De Grondwet wordt, onder andere naar aanleiding van de oproep van Aletta Jacobs, aangepast. Door het woord ‘mannen’ toe te voegen wordt iedere twijfel weggenomen: alleen mannen zijn verkiesbaar en mogen naar de stembus.

  • Vereeniging voor Vrouwenkiesrecht

    De Vereeniging voor Vrouwenkiesrecht (VVK) wordt opgericht; een belangrijke partij in de strijd om vrouwenkiesrecht. Twee pioniers van deze vereniging zijn Aletta Jacobs en Wilhelmina Drucker. Door onder andere de verspreiding van een maandblad ontstaat er in de maatschappij steeds meer bewustzijn rondom het thema. Bekijk de video voor meer informatie over het leven van Wilhelmina Drucker.

  • Nationale Vrouwendag

    De eerste Nationale Vrouwendag vindt plaats. Deze dag staat compleet in het teken van de strijd voor Algemeen Vrouwenkiesrecht.

  • Demonstreren!

    Er vindt in Amsterdam een grote demonstratie plaats voor het vrouwenkiesrecht. 18.000 demonstranten, zowel mannen als vrouwen, gaan de straat op om hun stem te laten horen.

  • Passief Kiesrecht - Het recht om verkozen te worden

    Het eerste lichtpuntje in de strijd om vrouwenkiesrecht. Door de vele protesten en lezingen die worden gehouden krijgen vrouwen het passief kiesrecht. DIt houdt in dat vrouwen het recht hebben om verkozen te worden. 

  • Suze Groeneweg

    Met dank aan de invoer van passief vrouwenkiesrecht wordt Suze Groeneweg verkozen als eerste vrouw in de Tweede Kamer in de Nederlandse geschiedenis. Verkozen door alleen maar mannen, neemt Groeneweg plaats in Den Haag tussen haar 99 mannelijke collega’s. De strijd is echter nog niet gestreden: vrouwen mogen op dit moment nog steeds niet stemmen.

    De illustratie hoort bij het lied van Hens Clinge Doorenbos, die speciaal voor de verkiezing van Groeneweg een lied schrijft. Een deel van het eerste couplet: 

    “Mannen van de Tweede Kamer,
    Jullie zijn niet meer alleen,
    Wanhoop niet, want je staat toch nog
    Bijna honderd tegen één.”

  • Wetsvoorstel actief vrouwenkiesrecht aangenomen!

    Na jaren van actievoeren (met Aletta Jacobs en Wilhelmina Drucker als aanjagers) wordt het wetsvoorstel voor actief vrouwenkiesrecht in het voorjaar van 1919 aangenomen in de Tweede Kamer, met 64 tegen 10 stemmen. Op 18 september 1919 ondertekent koningin Wilhelmina de wet.

  • Stemmen!

    In 1922 krijgen vrouwen voor het eerst een stembiljet en mogen dus stemmen voor de Tweede Kamer. Voor het eerst in de Nederlandse geschiedenis beslissen bijna 3 miljoen mensen wie hen vertegenwoordigt in Den Haag.

  • Arbeidsverbod voor vrouwen?

    Het Comité tot verdediging van de Vrijheid van de Arbeid van de Vrouw wordt opgericht. De strijd voor vrijheid van arbeid is noodzakelijk omdat minister van Sociale Zaken, Carl Romme, in de Tweede Kamer vrouwen wil krijgen daar waar hij vindt dat ze horen: achter het aanrecht. De prent hieronder is de cover van de Groene van 11 december 1937. Je ziet de katholieke minister Romme, die met een brandend zwaard vrouwen het arbeidsverbod injaagt.  

  • Eerste vrouw als minister

    Dr. Marga Klompé is de eerste vrouw in Nederland die wordt benoemd tot minister. Ze is 7 jaar lang minister van Maatschappelijk Werk.

  • Geen echtgenoot of vader meer nodig

    Vrouwen worden handelingsbekwaam en mogen blijven werken na hun huwelijk. De wet Handelingsonbekwaam wordt namelijk afgeschaft. Voor de afschaffing van deze wet mochten vrouwen na het huwelijk niet blijven werken, konden ze niet zelfstandig een bankrekening openen en hadden ze voor veel (geld)zaken de toestemming van de echtgenoot of vader nodig. 

  • Baas in eigen buik

    De komst van de anticonceptiepil betekent een grote stap voorwaarts voor de  positie van de vrouw binnen het gezin. Vrouwen kunnen er bewust voor kiezen wel of geen kinderen te krijgen, en met minder angst voor 'nageslacht' seks hebben. De pil maakt de vrouwen ‘baas in eigen buik’ (een beroemde leus die gebruikt werd door de Dolle Mina’s, de grootste feministische actiegroep van deze tijd). Al in 1977 slikken meer dan een miljoen vrouwen de pil.

  • Naakt op de buis

    Actrice Phil Bloom verschijnt voor het eerst in de Nederlandse televisiegeschiedenis naakt op de buis. Hierover worden kamervragen gesteld, maar een verbod komt er niet. 

  • De man is de baas, maar waarom?

    Er wordt een grote conferentie georganiseerd door het Nederlands Verbond van de Vakverenigingen (later FNV) met het thema: De man is de baas, maar waarom eigenlijk? 

  • Eerste editie Opzij

    De eerste editie van het het feministische tijdschrift Opzij wordt gepubliceerd. Het maandblad heet op dit moment nog radicaal feministisch maandblad Opzij en is opgericht door Wim Hora Adema (1914-1998) en Hedy d’Ancona (1937). Zij zeggen: “Over Opzij: dat ervan uitgaat dat vrouwen zijn achtergehouden en achtergebleven en dat zélf nog maar nauwelijks in de gaten hebben…” 

  • Man-Vrouw-Maatschappij

    Het vijfjarig bestaan van de emancipatiebeweging Man-Vrouw-Maatschappij wordt grootst gevierd, onder leiding van beroemd feminist Joke Kool-Smit. MVM is een feministische organisatie die vooral bestaat uit hoogopgeleide vrouwen, die waar nodig de samenwerking met mannen niet uit de weg gaan.

  • Eerste vrouw als fractievoorzitter

    Op deze dag wordt Ria Beckers-de Bruijn als eerste vrouw fractievoorzitter in de Tweede Kamer. Dit leverde haar de bijnaam 'moeder' op onder haar partijgenoten van de PRR. 

  • Eerste vrouw als premier in de Nederlandse Antillen

    Lucina da Costa Gomez-Matheeuws werd in 1977 de eerste minister-president van de Nederlandse Antillen die vrouw is. Zij is daarmee de eerste premier die vrouw is in het Koninkrijk der Nederlanden. 

  • Wet Gelijke Behandeling

    De “wet Gelijke Behandeling” wordt aangenomen, wat inhoudt dat naast mannen ook vrouwen een beroep kunnen doen op de wet voor gelijke behandeling. Een onderdeel van deze wet is gelijk loon voor gelijk werk. Het is vanaf dit moment bij wet verboden om mannen meer te betalen dan vrouwen voor hetzelfde werk. Een ander onderdeel van de wettekst is: “Het in deze wet neergelegde verbod van direct onderscheid houdt mede in een verbod op intimidatie en een verbod op seksuele intimidatie.” 

    Op de afbeelding zie je kamerlid Annelien Kappeyne van de Coppello, staatssecretaris van Emancipatiezaken, die zich hard heeft ingezet voor de wet Gelijke Behandeling.  

  • Abortus wordt legaal

    De abortuswet treedt in werking. Deze wet zorgt ervoor dat zwangere vrouwen in Nederland legaal abortus kunnen plegen. Echt overtuigd is de Tweede Kamer echter niet: de wet wordt aangenomen met 76 stemmen voor en 74 tegen. Ook de maatschappij is verdeeld. Zo zie je op de afbeelding een van de tegendemonstraties, die vooral uit religieuze hoek komen.

  • Dacht meneer nog thuis te komen?

    Tijdens de seksuele revolutie zijn veel successen geboekt. Er is echter nog genoeg te doen, dat bewijzen deze campagnes van de Gemeente Dordrecht en het FNV.

     

  • Hoera! Een vrouw als kamervoorzitter!

    Op deze dag neemt voor het eerst een vrouw plaats op de stoel van de Tweede Kamervoorzitter. Haar naam is Jeltje van Nieuwenhoven, lid van de PvdA. Na haar volgen nog drie vrouwen: Gerdi Verbeet, Anouchka van Miltenburg, en vanaf 2016 zit Khadija Arib de debatten in de Tweede Kamer voor. 

  • Eerste vrouw als minister-president in Sint-Maarten

    Sarah Wescot-Williams was de eerste premier die vrouw is in Sint-Maarten vanaf 2010 tot en met 2014. 

  • De eerste vrouw die premier is in Aruba

    Evelyn Wever-Croes is de eerste vrouw die premier is in Aruba. Zij is minister-president vanaf 17 november 2017. 

  • Terugkeer Suze Groeneweg

    Honderd jaar na haar aanstelling als eerste vrouw in de Tweede Kamer keert Suze Groeneweg terug in Den Haag.

  • Straatintimidatie strafbaar

    In Rotterdam worden voor het eerst in Nederland twee mannen vervolgd voor straatintimidatie. Zowel in Amsterdam en Rotterdam staat op straatintimidatie een boete van max. 4100 euro of 3 maanden celstraf. In Rotterdam is straatintimidatie een groot probleem: onderzoekers van de Gemeente Rotterdam hebben 1200 vrouwen tussen de 18 en 45 jaar ondervraagd, waarvan 94 procent aangeeft een vorm van straatintimidatie te hebben meegemaakt.

  • Eerste vrouw in Nederland als minister-president

    Met de huidige stand van zaken verwachten we binnen nu en 10 jaar nog geen vrouw als minister-president. Dit als gevolg van de weinige vrouwen die fractievoorzitter zijn in de Tweede Kamer en het feit dat de grootste partijen (die vaak regeren) weinig vrouwen op hun lijst hebben staan. Dat er tot nu toe geen vrouwen minister-president zijn geweest, betekent niet dat er geen kansen zijn geweest, of dat vrouwen deze positie niet ambieren.

  • Loonkloof gedicht!

    De loonkloof wordt elk jaar slechts 0.5% kleiner. Met dat tempo zal het nog dertig jaar duren voordat de loonkloof voorgoed verleden tijd is. Als we niets doen tenminste: het wetsvoorstel dat is ingediend op 7 maart 2019 kan dit proces versnellen. 

     

  • Betaald partnerverlof verlengd naar drie maanden!

    Het betaald partnerverlof is 1 januari 2019 verlengd van 2 naar 5 dagen. Met dat tempo zal het nog erg lang duren voordat ons doel bereikt is: drie maanden betaald partnerverlof. Maar we zullen niet stoppen voordat de verlenging is doorgevoerd. 

  • Gelijke man/vrouwverdeling in Tweede Kamer

    De man/vrouwverdeling in de Tweede Kamer is op dit moment 31%: het laagste percentage van de afgelopen twintig jaar. Met het tempo waarop de 50/50 genaderd wordt, zal het tot ongeveer 2050 duren voordat mannen en vrouwen evenveel gerepresenteerd worden in Den Haag.