Veelgestelde vragen over de loonkloof

Wat is de loonkloof?

De loonkloof wordt berekend door uit te gaan van het gemiddeld bruto uurloon van alle mannelijke werknemers en het gemiddeld bruto uurloon van alle vrouwelijke werknemers in Nederland. Het verschil hiertussen is de loonkloof. De loonkloof wordt deels veroorzaakt door de verschillende posities van mannen en vrouwen op de arbeidsmarkt. Verschil in opleiding, werkervaring, de beroepssector en functieniveau kunnen een deel van de loonkloof goed verklaren. Er blijft ook een deel over dat niet verklaarbaar is en ook te maken heeft met discriminatie.

Wat is ongelijke beloning?

Er is sprake van ongelijke beloning als mannen en vrouwen voor hetzelfde werk niet hetzelfde betaald krijgen. Dit kan worden veroorzaakt doordat bij het vaststellen van nieuw salaris wordt uitgegaan van het laatste salaris, waardoor een lage inschaling aan het begin van een loopbaan nog de rest van het werkende leven invloed kan hebben. 

Over wie gaat de campagne?

Waar is mijn €300.000,-? is een campagne die gaat over alle Nederlanders. Dit bedrag is gebaseerd op het gemiddelde verschil tussen het bruto uurloon van alle werkende mannen en alle werkende vrouwen. Met dit gemiddelde kunnen we echter geen uitspraken doen over hoe het zit met de loonkloof als je naar vrouwen van kleur kijkt, of naar vrouwen met een lichamelijke beperking. Helaas wordt hier in Nederland (nog) relatief weinig onderzoek naar gedaan. Dat is hier ook moeilijker dan in landen als Groot-Brittannië en de Verenigde Staten, waar de afkomst en kleur van werknemers veel vaker worden geregistreerd waardoor er makkelijker gegevens over diversiteit en inkomen te verzamelen zijn. Toch willen we het wel benoemen, omdat het belangrijk is dat we afkomen van een onuitgesproken norm van de witte, gezonde, hetero vrouw. Hoewel het neutraal lijkt als je het over álle vrouwen hebt, doe je daarmee vaak toch onbewust groepen tekort die afwijken van de in Nederland heersende witte standaard. En dat is niet de bedoeling. Er zijn vrouwen in alle soorten en maten en als WOMEN Inc. willen we er voor hen allemaal zijn.

Hoe zit het met zzp-ers en niet-werkenden?

In de campagne hebben we het niet over zzp-ers en ook niet over niet-werkende vrouwen. De 15.5% waar we het in de campagne over hebben is het verschil tussen het gemiddelde bruto uurloon van in loondienst werkende mannen en vrouwen. Als je niet-werkende vrouwen zou meenemen, en daarbij ook de uren die parttime werkende vrouwen niet betaald werken, dan zou je op een loonkloof uitkomen van bijna 50%

Vrouwen die niet betaald werken, maar thuis zorgen, of vrijwilligerswerk doen, tellen natuurlijk mee in onze samenleving. Vrouwen die als zzp-er aan de slag zijn horen ook niet vergeten te worden. Zij zijn nu niet inbegrepen in de loonkloof, terwijl het wel degelijk belangrijk is om aandacht te hebben voor alle vrouwen.

Wat is Equal Pay Day?

De loonkloof van 15,5% is ook om te rekenen in dagen. Als in loondienst werkende vrouwen in Nederland gemiddeld 15.5% minder verdienen, dan betekent dat omgerekend dat ze bijna 2 maanden voor niets werken. Daarom hebben we 5 november dit jaar uitgeroepen tot Equal Pay Day.

Wat zijn oplossingen voor de loonkloof?

De loonkloof in Nederland wordt voor een groot deel veroorzaakt doordat vrouwen vaker in laag betalende sectoren werken, en doordat parttime functies vaker lagere uurlonen hebben en minder doorgroeimogelijkheden bieden. De scheve verdeling van werk en zorg en hardnekkige rolpatronen van vrouwen en mannen in Nederland spelen hierbij een grote rol. Het is belangrijk dat werkgevers en overheid hun verantwoordelijkheid nemen om deze onderliggende factoren aan te pakken. Op deze manier zou de situatie op korte termijn sterk verbeterd kunnen worden, zoals de goede voorbeelden van bepaalde bedrijven en overheden aantonen. 

Alleen als je de loonkloof meer filosofisch bekijkt dan kan je je ook afvragen of er niet iets gedaan moet worden voor het ophogen van de salarissen van de sectoren waarin vrouwen werken. Want is het toevallig dat de lonen daar lager liggen, of zijn we als maatschappij geneigd om werk dat door vrouwen wordt verricht lager te waarderen? Ook kan je je afvragen of de loonkloof niet kan worden aangepakt door een manier te vinden om werk dat nu onbetaald is, zoals mantelzorg, zorg voor kinderen en huishouden, ook financieel te gaan waarderen. Maar bij WOMEN Inc. houden we van aanpakken. En het eerste wat er nu moet en kan gebeuren om de loonkloof te verkleinen is dat werkgevers en de overheid hier een actiever beleid op gaan voeren.

Is de oplossing voor de loonkloof dat vrouwen meer betaald gaan werken?

Er wordt vaak gezegd dat vrouwen gewoon meer betaald moeten (kunnen) werken. Maar vrouwen werken doorgaans evenveel als mannen, alleen wordt het werk wat zij doen vaak niet betaald. We willen dan ook benadrukken dat we bij WOMEN Inc. van mening zijn dat het helemaal oké is als je als vrouw of man parttime, of niet, betaald werkt. We willen alleen zorgen dat je dat doet omdat je het zelf echt wil, niet omdat het door zorgtaken een noodzaak of vanzelfsprekendheid is.

Wie is er verantwoordelijk voor het oplossen van de loonkloof?

Met deze campagne laten we zien dat de verantwoordelijkheid voor de loonkloof bij werkgevers,de overheid en vrouwen zelf ligt. Werkgevers en overheid kunnen maatregelen treffen die in andere landen al meermaals effectief zijn gebleken. Vrouwen zelf bieden we  handvatten bieden voor bewustwording en het mogelijk verbeteren van hun eigen financiële situatie.