“Mensen hebben over het algemeen geen idee wat intersekse is”

In de spreekkamer is niet altijd voldoende begrip voor en kennis over intersekse. Intersekse personen lopen in hun leven vaak tegen vooroordelen aan en ontvangen niet altijd passende zorg, er is vaak zelfs sprake van overmedicalisering. Terwijl openheid, acceptatie en vragen welke zorg intersekse personen wel of niet willen ontvangen, voor een betere kwaliteit van leven kan zorgen. Ook Annelies (35) ervoer dit. Als ze op haar 17e bij de huisarts komt vanwege een uitblijvende cyclus, komt ze terecht in een stroom van onnodige behandelingen, die ze - achteraf gezien - nooit had willen ondergaan.

Meer informatie

Intersekse verwijst naar de ervaringen van mensen die geboren zijn met een lichaam dat niet past binnen de normatieve definities van man en vrouw. In Nederland wonen ruim 190.000 intersekse mensen (1 op de 90 mensen). Seksediversiteit komt voor op chromosomaal, hormonaal en genitaal niveau.
 

Een voorbeeld van intersekse op chromosomaal niveau: er worden meisjes geboren met XY-chromosomen en jongens met XX-chromosomen, maar er worden ook meisjes geboren met alleen een X-chromosoom, en jongens met twee of meer X-chromosomen plus een Y-chromosoom. Iemands geslacht wordt dus door veel meer factoren bepaald dan alleen de geslachtschromosomen.
 

Er bestaan tientallen vormen van intersekse. Bij sommige mensen wordt bij de geboorte vastgesteld dat ze intersekse zijn, bij sommige mensen op latere leeftijd en bij sommige mensen nooit, omdat artsen het niet herkennen.
 

Intersekse is geen identiteit die gekozen kan worden en is iets anders dan genderidentiteit: de meeste intersekse mensen identificeren zichzelf als man of vrouw, een deel identificeert zich als non-binair. Intersekse is dus niet hetzelfde als transgender. In tegenstelling tot transgender personen hebben intersekse personen vaak geen zeggenschap gehad over medische behandelingen die ze hebben ondergaan. Voor intersekse personen is niet zozeer de perceptie van de eigen sekse het vraagstuk, maar de schaamte en het stigma als gevolg van het maatschappelijke taboe op intersekse, waardoor aansluiting bij de rest van de maatschappij soms moeilijk is.
 

DSD staat voor Disorders/Differences of Sex Development en is de naam die artsen gebruiken voor de gezondheidsproblemen die gepaard kunnen gaan met intersekse. Omgekeerd kun je zeggen dat intersekse de naam is voor de sociale aspecten die gepaard gaan met DSD. Intersekse en DSD zijn dus niet hetzelfde. In deze uitgebreide publicatie wordt het belang van dit verschil nader uitgelegd.
 

Nog steeds ondergaan Nederlandse intersekse kinderen onnodige, zonder problemen tot later uitstelbare, medische behandelingen zonder dat ze daar zelf toestemming voor hebben gegeven. De VN, de Raad van Europa en het Europees Parlement vinden dat een schending van de (mensen)rechten van het kind. Lees hier meer over non-consuele niet-noodzakelijke medische behandelingen, en klik hier voor de verhalenbundel ‘Tot mijn kind zelf kan kiezen’ met ervaringsverhalen van ouders van kinderen met een vorm van intersekse.


Door schaamtegevoelens en stigmatisering kiezen de meeste intersekse mensen voor geheimhouding. Zij vertellen het aan (bijna) niemand, waardoor ze niet zichtbaar zijn in de maatschappij. In dit artikel lees je meer over waarom intersekse mensen vaak niet zichtbaar zijn en wordt ingegaan op de vraag wat een coming-out nu nog in de weg staat.
 

Verder lezen? Kijk voor meer informatie op seksediversiteit.nl, NNID.nl of bekijk dit overzicht van andere belangrijke organisaties

Meer verhalen over intersekse