Hoe we inclusiviteit kunnen bereiken volgens Halleh Ghorashi: “Je moet jezelf ontregelen”


In Iran vocht ze als Marxist voor vrijheid, en op haar twintigste vluchtte Halleh Ghorashi naar Nederland. Nu is ze hoogleraar diversiteit en integratie aan de VU Amsterdam. “Voor een inclusieve organisatie is reflectie op de eigen mindset cruciaal.”


Een samenleving die zijn beloftes niet nakomt creëert ongenoegen. En dat is precies wat Ghorashi merkte toen ze in Nederland kwam. Was dit niet het land van de democratie? Het land van de beloftes? Ja. Maar ze merkte dat hard werken niet automatisch gelijke kansen oplevert. “Veel beloftes worden niet ingelost. Vrouwen krijgen te maken met bias. Mensen die echt hun best doen frustreren zich daardoor.” Wat ze wil zeggen: “We denken dat we als land goed bezig zijn, en reflecteren dan niet meer op wat er aan de hand is.”

En reflectie is nodig, al is het maar om bepaalde standaard patronen te doorbreken. Volgens Ghorashi is de meest dominante benadering: "Het ligt niet aan de organisatie, maar aan de ander die zich nog niet genoeg heeft aangepast. Want het is de ander die niet past binnen ons normbeeld." De norm op de werkvloer is nog altijd de witte man die flexibel is en geen zorgtaken heeft naast zijn betaalde werk. Iemand die constant inzetbaar is. Alles wat van dát normbeeld afwijkt past niet binnen de huidige organisaties. “En dat moet anders,” aldus de hoogleraar. 

Organisatie in beweging
“Het ligt aan de macht van de vanzelfsprekendheid,” zegt Ghorashi. “Als je de norm wilt veranderen dan moet je naar jezelf kijken, naar je eigen normen en je eigen zelfbeeld.” Een reflectie op de eigen mindset is cruciaal. “De macht van de vanzelfsprekendheid bepaalt de beelden die we hebben van mensen; beelden waar we geen vraagtekens bij zetten. Daarom komen we niet tot de beste acties of resultaten. Er moeten processen in organisaties komen om de macht van de vanzelfsprekendheid, de norm, ter discussie te stellen.”

Hoe je dat doet? “Door zelf te ontregelen. Dat is het beste medicijn. Je moet een organisatie laten bewegen door mensen toe te laten in je team die anders zijn dan jij. Door mensen aan te nemen die eigenlijk niet helemaal binnen je team passen. Dat kan natuurlijk niet de hele tijd, daar moet je een balans in zoeken.” Ghorashi is van mening dat we de verborgen talenten van anderen moeten zien. “Mensen moeten voelen dat ze het waard zijn. De energie die voortkomt uit die sociale stijgers, díe passie en daadkracht hebben we nodig, als onderdeel van een organisatie die één geheel is.”