F.A.Q

Waarom vraagt WOMEN Inc. aandacht voor stereotypering in de media?

Stereotypering in de media leidt tot bewuste en onbewuste vooroordelen over de eigenschappen, het gedrag en de rol van vrouwen en mannen. De publicatie Beperkt Zicht die WOMEN Inc. begin dit jaar heeft uitgebracht laat alarmerende cijfers zien over de representatie van onder meer vrouwen in de media. Ze zijn niet alleen minder vaak in beeld, maar worden ook op een stereotiepe manier neergezet. Bij vrouwen ligt de nadruk vaak op uiterlijk of zorgtaken, bij mannen op fysieke kracht en prestaties. Op deze manier schrijft stereotypering voor hoe vrouwen (en mannen) zouden moeten zijn en hoe ze zich zouden moeten gedragen. Dit heeft direct invloed op hun kansen en WOMEN Inc. pleit voor een maatschappij waarin het voor je kansen niet uitmaakt of je vrouw of man bent.

Waarom roept WOMEN Inc. juist het publiek op?

Mede dankzij social media is de stem van het publiek belangrijker geworden. De actuele ontwikkelingen laten ook zien dat meer mensen van zich laten horen en pleiten voor een nieuwe norm. Eentje die inclusief is. Om deze nieuwe norm te maken hebben we elkaar nodig, ongeacht je gender, etniciteit, leeftijd en seksualiteit. Want stereotypering gaat iedereen aan! WOMEN Inc. wil de kracht van deze stemmen bundelen om samen een einde te maken aan stereotypering in de media.

Jullie hashtag #BeperktZicht geeft aan dat je alleen slechte voorbeelden kan delen

Omdat stereotypering vaak ontstaat vanuit onbewuste vooroordelen, zien we dat het nog veel misgaat. Daarom is het juist zo belangrijk dat we het gaan zien! Bovendien is het voor iedereen anders. Soms vallen stereotiepe beelden niet op, omdat ze jou niet direct aangaan. Door 'slechte' voorbeelden te delen, worden we ons ook bewust van de vooroordelen/stereotiepen waar de ander last van heeft. Maar: goede voorbeelden zijn ook welkom! Delen kan nog steeds met #BeperktZicht (voor de vindbaarheid), maar zet er dan bij waarom je dat wel een goed voorbeeld vindt (of simpelweg: 'zo kan het ook!').

Vrouwen zijn toch niet de enigen die last hebben van stereotypering?

Inderdaad, niet alleen vrouwen, maar iedereen die buiten de norm valt heeft hiermee te maken. Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat in onze maatschappij de witte, hoogopgeleide, heteroseksuele man uit de middenklasse de norm is. Dit komt voort uit een lange traditie waarin deze mannen dominant zijn in de samenleving. En als gevolg daarvan hebben ze nog altijd meer politieke, culturele en economische macht dan vrouwen. Zo zijn er meer mannen in beeld en zijn ze ook oververtegenwoordigd onder mediamakers, met name op leidinggevende posities. Vrouwen, LHBTI'ers, mensen met een laag inkomen en mensen mensen van kleur vormen 'de ander' ten opzichte van deze norm; ze worden vaak als zodanig getoond en benoemd. Daarom roepen we het publiek ook op om zoveel mogelijk voorbeelden van stereotypering te delen.

Welke stereotypes zijn er over vrouwen en mannen?

Stereotypes zijn breed gedragen aannames over de eigenschappen, het gedrag en de rol van vrouwen en mannen. Uit wetenschappelijk onderzoek naar deze stereotypen blijkt dat aan vrouwen andere eigenschappen worden toegeschreven dan aan mannen. Zo worden kwalificaties als gevoelig, lief, sociaal, warm en zorgzaam vooral voor vrouwen gebruikt. Kwalificaties als ambitieus, assertief, competitief, competent, dominant en zelfstandig gebruikt men vooral voor mannen.

Ja maar, vrouwen zijn toch ook vaker gevoelig en zorgzaam dan mannen?

Dat er verschillen zijn tussen vrouwen en mannen, is niet het probleem. Verschil moet er zijn! Maar het wordt problematisch als dat het enige is wat je kunt en mag zijn. De beroemde schrijver Chimamanda Adichie Ngozie legt dit heel mooi uit. Zij zegt dat het probleem met stereotypes niet zozeer is dat ze onwaar zijn, maar dat ze onvolledig zijn. Ze maken een verhaal tot het enige verhaal.

Hoe heeft stereotiepe beeldvorming invloed op onze kansen?

Langdurige blootstelling aan stereotypen in de media zorgt ervoor dat deze beelden zich in onze hersenen nestelen als (vaak onbewuste) vooroordelen. Hierdoor voelen de stereotypen als natuurlijk aan en ontstaat er verwarring tussen beeldvorming en werkelijkheid. Als men een bepaald denkbeeld heeft gevormd, bijvoorbeeld dat vrouwen beter kunnen zorgen dan mannen, en dit wordt constant in de media herhaald, dan gaat men ook daadwerkelijk denken dat dit zo is. hierdoor gaan mannen denken dat ze hier niet goed in zijn, en laten het vaker aan hun vrouw over. Op deze manier blijft de zorg bij de vrouw liggen en heeft zij minder tijd voor betaalde arbeid. Op deze manier beschrijven stereotypen dus niet alleen hoe vrouwen en mannen zijn, hoe ze zich gedragen en waar ze goed in zijn. Ze schrijven ook voor hoe ze zich horen te gedragen en waar iemand goed in zou moeten zijn. En dat is precies waarom stereotiepe beeldvorming invloed heeft op de kansen van vrouwen en mannen.

De hele zomer zijn er allemaal vrouwen op TV geweest. Jinek, voetbalvrouwen, Dione de Graaff (avondetappe). Het zit dan toch wel goed met die vrouwen op TV?

Dat hebben we gezien en dat is inderdaad heel mooi. Maar we zijn er nog lang niet. Het feit dat we met alle programma's die er zijn dit rijtje zo makkelijk kunnen opnoemen en het op een hand kunnen tellen, is eigenlijk bewijs dat het nog niet vanzelfsprekend is dat vrouwen te zien zijn in de media. Bovendien zijn vrouwen niet alleen minder vaak te zien dan mannen, ze worden ook vaker op een stereotiepe manier neergezet.