Drie manieren om een check te doen op vooroordelen in je taalgebruik

Wat zegt ons taalgebruik over hoe we over mannen en vrouwen denken? Dat heeft zelfstandig onderzoeker en adviseur op het gebied van bias en inclusie Claartje Vinkenburg voor ons uitgezocht. Lees hier hoe jij zonder gender bias kunt leren schrijven of spreken.

 

1. Als iets niet overeenkomt met het stereotiepe beeld dan markeren we dit
“Seksestereotypen zijn breed gedragen aannames over de eigenschappen, het gedrag, en de rol van vrouwen en mannen. Deze hebben veel invloed op ons taalgebruik. Dit is goed terug te zien in ons gebruik van labels of etiketten als we verwijzen naar mannen en vrouwen en hun rol in de maatschappij. We markeren informatie als die niet in lijn is met het stereotiepe beeld, dus afwijkt van onze aannames over de rollen van mannen en vrouwen.  We spreken over een vrouwelijke directeur of werkende moeder, maar niet over een mannelijke directeur of een werkende vader. Dit is vaak omdat we bij een directeur al uitgaan van een man, bij een vader dat hij werkt en bij een moeder dat ze niet of weinig werkt. Door het zo te markeren zeggen we eigenlijk dat het uitzonderlijk is dat een directeur een vrouw is, een moeder werkt of een vader zorgtaken op zich neemt.”

 

2. Wat we normaal vinden laten we graag weg
“Stereotypen komen vaak impliciet naar voren in taal, ze sijpelen dan als het ware onbewust door in ons taalgebruik. Daarom is het belangrijk om stil te staan bij wat we wel zeggen, wat juist niet en vooral ook waarom we dit doen. We zijn ons vaak niet bewust van onze eigen bias. Bestudeer eens welke informatie je weglaat als je iets moet inkorten. Opvallend is dat we de norm, dat wat normaal is, graag weglaten. Zo beschrijven we vrouwen graag als minder ambitieus of meer onzeker, maar we zeggen er niet bij dat we bedoelen dan mannen. Daar gaan we vanuit, omdat ambitie en zelfvertrouwen eigenschappen zijn die passen bij het stereotiepe beeld van mannen.” 

 

3. We communiceren anders over informatie die we onverwacht of abnormaal vinden
“Informatie over mensen die niet in lijn is met het stereotiepe beeld communiceren we anders dan informatie over mensen die wel past binnen dit beeld. Zo gebruiken we bijvoorbeeld meer ontkenningen of ironie als iets niet past binnen het stereotiepe beeld over mannen en vrouwen. We zijn veel concreter als iets een uitzondering is en blijven veel algemener als we een situatie beschrijven die past binnen ons verwachtingspatroon. We zeggen bijvoorbeeld “hij huilde” en “zij was emotioneel”. Hier wordt bij een man het gedrag benoemd omdat we het blijkbaar uitzonderlijk vinden dat mannen huilen. Bij een vrouw wordt een eigenschap genoemd. Over het algemeen geldt dat het benoemen van de uitzondering de regel juist bevestigt en dus stereotypen over mannen en vrouwen in stand houdt.”

 

Beperkt Zicht

WOMEN Inc. streeft voor een maatschappij waarin het niet uitmaakt of je een vrouw of een man bent. Dat maakt nu namelijk wel uit. Vrouwen zorgen nog altijd twee keer zoveel als mannen, verdienen in een werkend leven gemiddeld €300.000,- minder salaris dan een man en hebben geen gelijke kansen op gezondheid omdat de zorg van oudsher gebaseerd is op het mannenlichaam. Al deze ongelijkheden hebben te maken met onbewuste en bewuste vooroordelen over de rol van vrouwen en mannen. Beeldvorming in de media speelt hierin een sleutelrol, want beelden en woorden beschrijven niet alleen de werkelijkheid, ze schrijven ook voor hoe wij de werkelijkheid zien. In onze publicatie ‘Beperkt Zicht: de rol van mediamakers in beeldvorming’ hebben wij de laatste cijfers en trends op het gebied van beeldvorming in de media verzameld.

 

Download de publicatie en ontdek hoe mediamakers kunnen bijdragen aan een inclusieve samenleving! 

 

Anderen bekeken ook:
» Overhandiging publicatie Beperkt Zicht

 

» "You can't be what you can't see"