Hersenen M/V: fictie en feiten over het vrouwelijk brein
In het kader van de Brain Awareness Week, verdiepen wij ons vanavond in de hersenen. Dat mannen en vrouwen beiden hersens hebben, staat vast, maar waar zitten de verschillen?
Drie vrouwelijke neuro wetenschappers aan het woord: Hilleke Hulshoff Pol (Structurele Neuroimaging, Utrecht), Peggy Cohen-Kettenis (Medische Psychologie, VUmc Amsterdam) en Martine Delfos (Psychologie Utrecht), die verschillen markeren in denkwijze en gedrag en die de maatschappelijke invloed daarvan proberen te duiden. Op interactieve wijze, met een knipoog; wetenschap meets fun. Op deze avond vol infotainment en discussie, gepresenteerd door schrijfster Yvonne Kroonenberg komen we erachter: wat is nu feit is en wat fictie over het (vrouwelijk) brein?
Verslag
Door: Astrid van der Sloot
WOMEN Inc. gaat door! De bijeenkomst van 12 maart staat in het teken van het vrouwelijk brein. Drie neurowetenschappers vertellen over hun onderzoek naar de hersenen.
Hilleke Hulshoff Pol begint haar voordracht en laat ons direct weten dat er meer overeenkomsten zijn tussen het mannelijk en het vrouwelijk brein dan verschillen. Aan de foto van een MRI-scan bijvoorbeeld is niet te zien of het gaat om een mannelijk of een vrouwelijk brein. Vanuit het publiek komen hier reacties op; we hebben toch allemaal wel eens gehoord dat er bij het vrouwelijk brein meer verbindingen tussen de hersenhelften zijn dan bij het mannelijk brein? Deze zijn echter niet (goed) zichtbaar op een MRI scan en dus kan aan alleen de foto van een brein niet het geslacht van de persoon worden gezien.
Intussen ben ik blij dat ik ooit nog psychologie heb gestudeerd en dat niet alle namen van de onderdelen in onze hersenen mij totaal onbekend voorkomen. Wat te denken van de slome amygdala van de man of onderzoek naar de hypothalamus, witte stof en grijze stof?
Peggy Cohen – Kettenis vertelt over haar onderzoek naar “mannen” en “vrouwen”. Zij betoogt dat het allemaal niet zo simpel in elkaar steekt als dat wij allemaal denken. Want wanneer is iemand een “vrouw” en wanneer een “man”. En wat voor geslacht heeft een persoon met zowel borsten als testikels?
De ontwikkeling van de geslachtsidentiteit kent simpel gezegd vijf fasen, vier in de baarmoeder en de vijfde fase is de omgevingsfactor na de geboorte. Tijdens elk van deze fasen kan er van alles mis gaan zodat het geslacht niet duidelijk naar voren komt. Uit onderzoek blijkt dat nog geen 10% van de mensen met een onduidelijke gender identiteit een aanpassing wensen. Het hangt sterk af van de aandoening of een aanpassing van geslacht gewenst wordt. Opmerkelijk vind ik dat uit onderzoek is gebleken dat de hersenen van transsexuele mannen (zij voelen zich vrouw) vrouwelijke kenmerken hebben. Zo diep gaat transsexualiteit blijkbaar!
Martine Delfos, de derde spreekster van vanavond, heeft op mij de meeste indruk gemaakt. Zij vertelt over haar boek “De schoonheid van het verschil”. Kleine verschillen in de hersenen zorgen voor verschillende neigingen en voorkeuren tussen mannen en vrouwen. Mannen en vrouwen kiezen voor bepaald voorkeursgedrag. Een vrouw is dus niet technisch maar wel verzorgend en nadat een man een vrouw om hulp heeft gevraagd weet zij ineens wel hoe ze een apparaat aan de praat moet krijgen.
Uit onderzoek komt naar voren dat jongetjes een pikorde samenstellen, zodat zij zich veilig kunnen voelen in een groep. Meisjes kiezen het meisje dat het liefst is en zij is dus de baas. Vanuit dit biologische verschil vechten mannen alleen met andere mannen en niet met vrouwen. De vrouwen worden lager ingeschaald dan de laagste man uit de pikorde. Sterker nog, vrouwen worden niet eens in beschouwing genomen door de mannen als het gaat om het samenstellen van een pikorde. De emancipatie moet tegen dit diepgewortelde fenomeen opboksen en heeft dus nog een lange weg te gaan. Martine pleit voor emancipatie met de biologische stroom mee en niet ertegen in. Jongetjes/mannen moeten dus leren dat er andere hiërarchieën zijn dan alleen die van hen en meisjes/vrouwen moeten leren dat niet iedereen ze lief hoeft te vinden aangezien zij zelf ook niet iedereen lief vinden. Mannen en vrouwen zijn niet precies hetzelfde maar wel gelijk!
Bijdragen
Reacties
Dorien
Didie