Column - Sarah Meuleman
Vrouw in beeld Flappoes
Het nieuwe non-fictie boek van Arnon Grunberg is in de eerste plaats een weergave van zijn Albert Verwey-lezing over (oorlogs)literatuur en waarheid. Taaie materie, daar hoort een lekker jasje bij, moet de uitgever gedacht hebben.
En, daar is ze weer. Die naakte vrouw met dat stereotiepe lichaam. Dat pornopopje dat we overal zien als er iets verkocht moet worden. Wat heeft die blote borst nou met oorlogsliteratuur te maken? Helemaal niks. Maar: who cares?
Ik geef erom. Want in dit lichaam leef ik. In een vignet. Een sjabloon vol betekenissen, gespeend van inhoud. Kan dat? Jazeker: dit plaatje vertelt niets over de vrouw die we zien, haar gezicht is onzichtbaar. Maar het spreekt boekdelen over hoe het naakte vrouwenlichaam keer op keer als onnozele verkooptruc wordt ingezet.
Voor vrouwen eerder een last dan een lust. Want onderweg naar de top, schud je die betekenissen niet zomaar van je af. Zodra je met je lichaam in beeld komt, word je algauw net zo oppervlakkig gevonden als dat vignet, en net zo onnozel als die verkooptruc.
Onlangs in Triana het zoveelste voorbeeld: te gast is de jonge CDA politica Sabine Uitslag. In een strakke zwarte jurk walst de blondine de trap af. Welbespraakt, charismatisch en aantrekkelijk. Alles wat Maxime Verhagen hoopt te zijn en Balkenende niet is. En daar is de openingsvraag: kun je voor ons iets zingen? Want ja, Sabine is in haar vrije tijd zangeres in een heuse band en daar moet een politiek praatprogramma natuurlijk beginnen. Wanneer het dan eindelijk over politiek gaat en Wilders´ vraag hoeveel een allochtoon de Nederlandse overheid kost, reageert het panel: ‘Ja, ik zou wel eens willen weten wat jij kost!’ Hilariteit in de zaal: top-televisie.
Hoe schud je die betekenissen van je af, wanneer ze tegen je werken? Hoe distantieer je je als vrouw van Grunbergs flappoes en al die andere reclamebitches? Sabine bleef glimlachen.´Vooral niet boos worden,´ had haar PR adviseur gezegd. ´Want dan lijk je zo´n gefrustreerd feministe.´ God verhoede! Maar hadden we dat zwijgen en glimlachen niet tijdens een paar emancipatiegolven afgeleerd? Kennelijk is het vrouwelijk lichaam zo complex en paradoxaal, zo dichtbij en veraf van wie we werkelijk zijn, dat er nog steeds een taboe op rust. Lichaam en waarheid. Als Grunberg daar nou eens een lezinkje aan wijdde.
Reacties
